LÊ THIẾU NHƠN

Có ai khó tính như “lão” ấy không? Ai đời, ngay cả lúc nhậu với bạn bè “văn nghệ”, ai cũng có thể bốc phét một tấc đến trời, thì lão vẫn ngồi nốc tì tì, điềm nhiên như không. Đang nhậu, nếu tình cờ có người lạ đến ngồi “ké” góp vui, thì trăm lần như một, chỉ một loáng sau thấy không hợp là lão kiếm cớ chuồn mất! Đã thế, được mời đi nhậu, lão luôn hỏi sẽ ngồi chung với ai, bao nhiêu người, quán nào v.v... và v.v... Cự nự với lão chuyện khó tính khó nết đó, lão cười: “Đã nhậu là phải vui, xả cảng, khỏi cảnh giác. Khác rơ, không uống được”. Riết rồi anh em cũng quen. Đi nhậu với lão cũng có cái vui là lão không gây sự với ai, không nói xấu ai, tâm sự vui ra phết và thỉnh thoảng cũng... “bốc” lên ca hát ầm ĩ!




Nguyễn Đông Thức - Ngọc trong đá 

LÊ MINH QUỐC

Đó là một vài nhận xét của tôi về cá tính của nhà văn Nguyễn Đông Thức, sau hơn 20 năm quen anh. Với Nguyễn Đông Thức, đến nay bạn đọc vẫn còn nhớ cuốn tiểu thuyết đầu tay Ngọc trong đá, thời đó đã in vài chục ngàn bản, sau này còn tái bản nhiều lần. Có thể ghi nhận, những năm tháng “chinh chiến” trong Thanh niên xung phong (TNXP) đã tạo nên những chất liệu rất thật, rất đời để anh hoàn thành một “trường ca” về thế hệ mình (tiểu thuyết này còn được đạo diễn Cảnh Đôn dựng thành phim, từ đó phát hiện một Việt Trinh). Anh nói: “TNXP đã quyết định sự nghiệp viết văn của tôi. Nếu không đi TNXP, tôi không đủ cảm xúc để vào nghề viết”. Với những ngày tháng trong bộ đội, tại mặt trận 779, anh đã viết truyện ngắn Người chăn vịt, được tạp chí Văn Nghệ Quân Đội trao giải thưởng Truyện ngắn hay năm 1980. Cả đơn vị không ai hay  biết chuyện đó, chỉ mãi đến khi Tổng cục Chính trị gửi giấy mời anh đi dự trại viết văn quân đội thì đồng đội... bật ngửa, mới biết anh hạ sĩ Nguyễn Đức Thông lầm lì, ít nói ấy là nhà văn Nguyễn Đông Thức, người đã viết khá nhiều truyện ngắn về đời sống của anh em trong quân ngũ.

Anh cũng khá “mát tay” với điện ảnh nên sau Ngọc trong đá, một loạt tiểu thuyết của anh như Vĩnh biệt mùa hè, Ngôi sao cô đơn, Hoa quỳnh nở muộn... đã được chuyển thể thành kịch bản phim. Những tên tuổi diễn viên như Việt Trinh, Lê Công Tuấn Anh, Lê Tuấn Anh, Phương Thảo, Thu Hà... đều có mặt trong những bộ phim này. Không những thế, truyện ngắn của anh còn được nhiều đạo diễn sân khấu đưa lên sàn diễn, tất cả đều do anh tự viết kịch bản. Công chúng vẫn chưa quên những tình tiết bi hài trong Vàng ơi là vàng, Hoa hậu trăm năm, Cuộc phiêu lưu của những bức thư tình... đã diễn ở sân khấu Nhà hát Hòa Bình, Kịch Sài Gòn, Nhà hát kịch TP.HCM, Nụ Cười Mới…

Điều gì làm nên sức hấp dẫn của trang văn Nguyễn Đông Thức? Một đồng nghiệp cùng thế hệ với anh là nhà văn Nguyễn Nhật Ánh bảo: “Thế mạnh của Nguyễn Đông Thức là biết chắt lọc thời sự, chọn lấy chi tiết đắt giá để dựng nên hồn vía của cốt truyện”. Nói cách khác, tôi muốn gọi anh là “nhà văn thế sự”. Anh biết thu nhặt, ghi nhận những sự việc đã xảy ra trong đời thường, để “biến hóa” thành truyện ngắn. Tình tiết ấy, nhân vật ấy là của đời sống bụi bặm này, của thời đại này, chứ không phải là sản phẩm của trí tưởng tượng xa vời. Ngay cả lời ăn tiếng nói của giới trẻ thời @ cũng “du nhập” vào trang viết của anh ngọt xớt nhờ vai trò của một người làm báo đã giúp anh có cơ hội nhặt nhạnh những “lời ăn tiếng nói” ấy!”

Có thể nói, khi viết văn, Nguyễn Đông Thức luôn ý thức đến chất liệu đời sống trong từng chi tiết. Đọc tiểu thuyết Như núi như mây, mới cảm nhận hết “kỳ công” của một nhà văn. Chỉ riêng chi tiết khắc họa nhân vật vượt biên sau năm 1975, anh đã về tận cửa Tranh Đề để vẽ lại “hành trình” gian nan đó, nên “thuộc” vanh vách từng đường đi nước bước; thậm chí khi nhân vật này đã định cư ở Mỹ, anh cũng chờ có chuyến “đi thực tế” mới quay về... viết tiếp!

Nếu một ngày nào đó, ở chỗ đông đảo các nhà văn, bạn thấy một người đàn ông khoảng 60 xuân xanh, mái tóc nhiều muối ít tiêu, nói chuyện với ai thì nhìn thẳng vào mắt người đối diện, chân đi hơi “cà niễng”, thì dứt khoát đó là... Nguyễn Đông Thức. Do bị bệnh khớp rất nặng, trong vòng 13 năm qua anh đã có... bốn cuộc phẫu thuật! Trong cái rủi luôn có cái may. Nhờ “tịnh dưỡng” trong bệnh viện lúc nằm chờ phẫu thuật, không ai... réo đi nhậu, anh đã hoàn thành được tập truyện ngắn Đời! Với tập truyện này, nhà văn Đoàn Thạch Biền nhận xét: “Đã có nhà văn định nghĩa truyện ngắn hay là truyện không thể kéo dài thêm và cũng không thể cắt bớt đi. Nguyễn Đông Thức đã viết được những truyện như vậy và truyện của ông luôn bất ngờ ở đoạn kết...”.

Đời xuất bản năm 2008, tái bản năm 2009, tạo động lực cho Nguyễn Đông Thức viết tiếp Đời 2 & Chuyện không quên (vừa được NXB Trẻ ấn hành tháng 8/2010), gồm 12 truyện ngắn. Đó là những hồi ức, những cuộc gặp gỡ với dăm văn nghệ sĩ sau hơn 30 năm trong nghề phóng viên văn hóa nghệ thuật, đọc rất thú vị.

Xem ra sức viết của nhà văn Nguyễn Đông Thức còn rất dồi dào. Bằng chứng là trong vòng mươi năm trở lại đây, anh vẫn tiếp tục viết kịch bản phim Cổ tích Việt Nam - mà số lượng đã lên đến gần 30 tập! Đó là chưa kể, hiện anh đã bắt tay vào viết một tiểu thuyết mới, dự định sẽ cho ra mắt vào 2011...



Nguồn: Báo Phụ Nữ TPHCM