Sài Gòn tháng 5-2009, nhà thơ Thanh Tùng tâm sự: “Hà Nội và tháng ngày lang bạt” đối với tôi, đã trở thành nỗi đam mê chuyển dần sang niềm tiếc nuối. Khi tôi ngồi chọn lại những bài thơ này, thấy ký ức bám từng mảng rêu xanh lên bao nhiêu khoảnh khắc chấp chới hạnh phúc và ngộ nhận. Nhạc sĩ Phú Quang đã mượn vài lời để phổ nhạc: ca khúc “Hà Nội ngày trở về” từ bài thơ “Hà Nội” và ca khúc “Mùa thu giấu em” từ bài thơ “Em và thu”. Hà Nội nhờ bóng dáng bạn bè cũ mà liễu Hồ Gươm còn hiện về trong tâm tưởng. Hà Nội nhờ mối tình sương khói mà gió Hồ Tây còn giật thành cơn bão trong thương nhớ khôn nguôi.
HÀ NỘI
Hà Nội ơi, tôi đã cất giữ người cẩn thận
Như dưới làn da kia dẫu đã héo nhàu, máu vẫn âm thầm chảy
Hà Nội ơi, nguồn mộng mơ dày như cỏ mùa xuân
Mỗi khi tôi thấy mình xơ xác
Tôi lại về đánh cắp
Dẫu một chút bóng đêm trên đường phố Khâm Thiên
Dẫu một mảnh lá vàng còn ướt nước Hồ Gươm
Tôi rung lên mỗi khi chạm bóng cửa ô
Như được chạm vào vai gầy áo mẹ
Tôi bé nhỏ và tôi vẫn thế
Trái tim luôn xao động
Như bên trong vẫn đầy ắp sóng Hồ Tây
Vội vã trở về, vội vã ra đi
Chẳng kịp nhận ra từng con phố
Nhưng trong tôi vững bền đến thế
Những chiếc lá nhìn tôi vẫn mắt tuổi học trò
Những vòm cổ nghiêng xuống tôi hơi ấm
Thầm thì lời của rêu phong
Sâu đến nỗi bàng hoàng lạc tới ngàn năm
Những chiều thu hăm hở tôi đi
Hồn đánh võng với hơi giăng thấp thoáng
Từ gốc cây già đến mặt hồ sương
Từ ngàn xưa đến tận hôm nay
Quán ngập lá và mắt em đen thế
Rượu không say, chỉ đủ để buồn thôi!
Tôi vẫn về Hà Nội của tôi
Sau những ngày dài khô khốc
Để thẩn thờ uống từng vết nắng mưa
Chạy mệt nhoài trên những quảng trường sạm gió
Mỗi lần ra đi
Nặng nề như có chửa
Và vội vàng của một kẻ tham lam
Vì bất cứ vòm cây nào trên những đại lộ
Cũng có thể đòi tôi trả lại màu xanh!
ĐẾN HUẾ
Tôi nặng nề như cả một con tàu
Bỗng nhẹ nhàng khi hạ xuống sân ga
Mặt đường như một tấm nhung trải dài trong đêm thơm
Tôi ngỡ mình đang bước trên mặt sông Hương
Tôi sẽ bay lên nếu không có người bạn đón tôi làm đối trọng
Đi trong đêm tôi thầm đoán ra tất cả
Và có thể là sông Hương đang chảy vào tôi!
Đế đô ơi, mỗi viên gạch cũng run lên trước xúc động của con người
Cầu Tràng Tiền cũng mềm đi khi soi xuống dòng sông Hương đang chảy
Đêm mơ màng bao bọc lấy tôi
Đẩy tôi vào trong mộng
Tôi đã đến Huế rồi và gặp chính tôi!
BÊN HỒ
Vạt nước mọng đập lưng bờ cỏ rối
Sương mềm giăng mà gió cứ cồn cào
Hai mươi năm lòng như trái chín
Tôi nhìn vào mỗi nỗi bâng quơ
Biết ngày xưa của mình đẹp thế!
Sương mỏng lắm tơi bời trong sóng xé
Đâu lùm cỏ tôi đứng trú với hồn tôi
Tôi nhìn vào mỗi nỗi sinh sôi
Cùng đổ vỡ như sương buổi sớm
Chân lãng đãng bước vào làn sương tím
Để trôi về bờ đá phía bên kia
Tôi lại đứng hàng giờ lặng lẽ
Chờ mặt nước xanh mở ra bao huyền bí
Mà tôi tin cả tuổi thơ ngây
Mà tôi cô đơn cả tuổi thơ ngây.
HÈ Ở HÒN GAI
Tôi buồn nối những gì còn xót
Mùa hè đã đợi ở ngoài kia
Biển xanh thế, làm sao mà đau nổi
Dẫu đâu đây quanh quất bóng em về
Nỗi say mê còn lại một mình
Bên kia dốc hình như em vẫn đợi
Em đã tan trong sóng dội
Thấp thoáng mù khói trùng khơi
Thị xã đang vội vã lên cao
Những mảng tường cắt những đường chồng chéo
Chỉ mình anh tha thẩn lại
Con đường ven bãi bờ xưa
Kìa mắt em trong gió khóc ròng ròng
Sóng cứ thốc từng hồi như nấc
Biển cứ gào như vết thương không sao lành được
Gió vỡ về khắp phía tiếng ngày xưa
Tình yêu em – Thanh xuân em
Thị xã nguồn mộng mơ không đáy
Ôi trái tim đã nhiều mệt mỏi
Vì em cứ khổ chuyện người dưng
Anh theo thợ mỏ lên tầng
Lòng bỗng nhiên thắt nghẹn
Hay là em khóc ở trong than
Hay là em nóng ở trong thơ?
THỤY KHÊ
Nắng vàng hơn, gió cũng sâu hơn
Sóng hát trẻ trung bao điệu mới
Chỉ mình tôi ở lại
Vật vã bên hồ khói nước xanh
Với trái tim còn nguyên vẹn
Nào bấy lâu có mất gì đâu
Tôi muốn nuốt cả bụi đường trên phố
Cả mảng tường long lở nắng mưa
Những đường ray rỉ cũ chạy về đâu?
Con tàu già nua phơi mình trong xưởng
Tim bỗng giật từng hồi như thoảng lại
Bóng em xưa mỗi buổi học về
Máu trong tim dữ dội cứ gào lên
Thèm muốn gì tôi không hiểu nổi
Chỉ biết rằng muốn hôn
Cả vết chân trên hè nứt nẻ
Những vòm liễu nhúng chiều vào đáy nước
Có tiếng gọi tan thành sương vỡ
Có tiếng ngày xưa sắc nhọn
Xuyên vào tôi như một mũi tên!
EM VÀ THU
Chỉ mùa thu mới cất em sâu đến thế
Sớm nay em bỗng trở về
Em vụt tới rung cây đổ lá
Bốc bụi mờ trắng cả bao la
Nỗi chia xa se lạnh đá bên thềm
Em đạp lên tất cả
Rồi ngã vào anh theo cách ngã của mùa thu
Rồi hôn lên anh theo cách hôn dài của gió
Thấm vào anh, vật vã trên anh
Bứt xuống trong anh bừa bãi lá vàng
Da thịt em đâu? Mềm dịu em đâu?
Anh hốt hoảng bới tìm trong lá quẩn
Trong những vòm cây vun vút chuyển màu
Trong những vạt bụi bồng bềnh ảo giác
Chóng mặt khi bất ngờ đổ xuống
Cả một trời vô tận sắc vàng
Nơi mảnh lá dấu màu mắt em sầu đắng
Gió đến ào cuốn phía xa xăm.
HÁT TRONG QUÁN RƯỢU
Hơi rượu nồng
Bay trên mái phố
Chân cỏ say mềm
Chệnh choạng bóng đêm dẫn chúng tôi
Lần vào quá khứ
Thọc vào túi thời gian
Tìm loạn xạ những bài hát cũ
Rồi câu hát vang lên chập choạng
Như chân tù vừa mới được thả ra
Những câu hát một thời đam mê
Một thời tội lỗi!
GẶP BẠN CŨ
Gặp về không ngủ được
Hóa ra tình cũ rót vào nhau
Rượu ấy bây giờ không có nữa
Chỉ còn trong đáy của hồn sâu
Ngày xưa ta ủ trong men dại
Bây giờ mới đủ để mà say
Tiền biết trả ai, ai nhận nổi
Quê hương hun hút mấy trời mây
Mỗi đứa lại vội vàng mấy ngả
Bao giờ trở lại uống nhau đây?
CHIỀU
Có bao nhiêu chiều trong một chiều
Mà ngổn ngang mặt gió
Có bao nhiêu nhớ hòa trong nhớ
Mà dáng cây nghiêng lệch cả hoàng hôn
Chiều căng ra ở giữa lòng buồm
Chiều vỡ vụn nơi đầu ngọn sóng
Chiều chết đuối nơi mắt người mong ngóng
Chiều nén đầy đáy giếng góc vườn hoang
Tôi gửi lại ngàn sau
Tôi gửi tới muôn xưa
Trái tim tầm tã sương chiều
MƯỜI LĂM NĂM
Đêm quờ phải mặt ta, đêm nghẹn ngào run rẩy
Đường chạm phải bóng ta, đường co mình trốn chạy
Tiếng giày ta hay tiếng đóng quan tài
Mà mỗi chiếc lá trên đầu cũng vội vàng khép lại
Sương mặt sông chập chờn đổ vỡ
Khóc đầm đìa trên những cột buồm cao
Ngõ thẳm chôn gì dựng đôi tầng đá xám
Bóng ai về buốt lạnh nét cầu xa
Mười lăm năm em chưa về
Mang theo cả nắng cuộc đời
Ngôi nhà cũ bên sông giờ mới lại
Bến xưa tàu đã ken dày
Chỉ một lòng ta còn hóa dại
Mười lăm năm đè nát một đêm nay!
NHỮNG NGÀY SÔNG THAO
Bây giờ đã quá xa rồi
Một thời hoang của lá
Rừng mênh mông bàn chân thì nhỏ
Nắng đưa đi mơ mộng vẫy triền sông
Tiếng xe trâu vỗ nhịp trưa hè
Chúng tôi để tình yêu ở lại
Cùng mồ hôi mệt mỏi những con đường
Bây giờ đã quá xa
Tôi vẫn gọi ngày xưa rừng núi
Bờ sông Thao ngô non ngọt thời con gái
Qua bến Bình Ca tôi bỗng lớn lên rồi
Tôi quay lại, còn quay lại mãi
Ôi những ngày máu thịt của tôi ơi!
QUA QUẢNG YÊN
Trời rót xuống bao nhiêu say
Em rót vào bao nhiêu nhớ
Những chào mời siết một vòng ôm
Làm sao mà chứa nổi
Chân trời treo đầy tiếng sóng
Vẽ những đường hồi hộp của biển khơi
Cây vẽ lên ảo giác
Nếu không kịp trốn vào đâu!
Bông lau tím lật qua chiều đông tái
Cho tôi quên cả lối đi về
Em sôi nổi đến làm tôi ngần ngại
Có bao giờ tôi dám ước mơ đâu!
Ảnh: Nhà thơ Thanh Tùng năm 30 tuối
1
Thời Hoa Đỏ và quê hương Hải Phòng
Thời Hoa Đỏ và trái tim chàng đàn ông vô lý

