Tôi còn nhớ rất rõ trạng thái “hồi sinh” của Đoàn Chuẩn. Đó là một buổi sáng mùa thu sau Đổi Mới ít lâu, chiếc cát- xét của khách sạn Đường Sắt bất ngờ cất lên bài “Thu quyến rũ”. Không ai bảo ai, gần hết những khách ngồi quanh đấy đều hướng mắt về Đoàn Chuẩn, tôi vươn tay qua bàn xiết chặt tay ông. Còn ông, ông ngồi đờ ra, đắm chìm vào một quá khứ xa xôi nào…Khi bài hát chấm dứt, tôi mới thấy đôi mắt ông có ánh nước, mấy người thân với ông trong quán đến bắt tay ông, chúc mừng, phá tan bầu không khí vừa chết lặng theo ông.  Thật ngược lại với tuần trước đó ở Nhà Hát Lớn Hà nội, khi kết thúc đêm nhạc những tình khúc của Văn Cao lần đầu tái xuất sau Đổi Mới, những Thiên Thai, Suối mơ…một thuở, khán giả cả mấy tầng nhà hát đứng cả dậy và bạt ngàn hoa của những người không cần quen biết gì Văn Cao, ào đến tặng hoa cho ông. Khiến sau đó ông đã viết một câu thơ bất hủ “Người ta đôi khi bị giết/ Bằng những bó hoa”.

Hồi ức ông trùm kịch thơ


[Vào lúc : 11:48 - 24/09/2011 | Chuyện mục : Tư liệu văn nghệ sĩ]

Câu chuyện của nhà văn hóa Hữu Ngọc về một tài năng văn chương: “Có thể nói Phan Khắc Khoan là một ông trùm kịch thơ Việt Nam, vì ông là người mở đường cho thể loại này. Tôi gặp anh lần cuối cùng khi anh đã vào tuổi cổ lai hy, anh mất năm 1988. Tuổi cao sức yếu mà mái tóc còn đen, giọng nói xứ Nghệ vẫn rắn rỏi, sôi nổi. Vẻ mặt đăm chiêu xa vắng y như hồi tôi quen anh ở Huế, cùng dạy trường Việt Anh. Sau Phạm Huy Thông, vào những năm 1939-1940, ông tung ra những vở Trần Can, Lý Chiêu Hoàng, Quỳnh Như… Một số đoạn bị kiểm duyệt Pháp gây khó khăn. Với nội dung lịch sử và phong cách Việt Nam, anh đã sử dụng thành công một số yếu tố văn hoá Pháp. Trong khi khai thác vốn Dân tộc Việt, Phan Khắc Khoan đã thành công trong tiếp biến văn hoá Hán (anh lớn lên trong gia đình Nho học) và nhất là văn hoá Pháp”

NGUYỄN KHẢI thuở chưa thành Nhà Văn


[Vào lúc : 10:59 - 23/09/2011 | Chuyện mục : Tư liệu văn nghệ sĩ]
Trong hồi ký nghề nghiệp, nhà thơ Vân Long dành nhiều trang viết về tác giả văn xuôi hàng đầu Việt Nam với những tác phẩm nổi tiếng “Gặp gỡ cuối năm”, “Một cõi nhân gian bé tí”, “Mùa lạc” nhiều cảm xúc: “Nguyễn Khải là người bạn văn vong niên, tôi được sống cùng trong một mái nhà, năm chúng tôi mươi mười lăm tuổi! Gọi là bạn văn hình như chưa đúng lắm! Bạn văn thường là do đọc của nhau rồi mới tìm đến nhau, tìm đến rồi thì câu chuyện chủ yếu là tác phẩm này, tác phẩm nọ. Bạn đang viết trường ca ư? Còn tôi, mới xong phần I tiểu thuyết… Khi chúng tôi gần nhau đã ai nghĩ gì đến viết lách. Anh Nguyễn Khải hơn tôi 4 tuổi, mà vẫn “trẻ con” lắm! Mười bốn, mười lăm tuổi mà chỉ lớn xác, vẫn thích chơi trận giả với đám trẻ lên mười chúng tôi”

Đang là vấn đề thời sự “Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước, ai xứng đáng ai không xứng đáng?”, thì ngay trên lethieunhon.com, xen kẽ đến 4,5 bài tưởng nhớ nhà họa sĩ, nhà thơ Chu Họach: một nghệ sĩ... móc cống (theo nghĩa đen, bởi anh đã có thời gian kiếm sống bằng nghề này) mà bạn bè thương mến, khâm phục anh, đã đô-mi-nô từ bài này sang bài khác, và hiện tượng một bài  Dặm về của Nguyễn Đình Tiên cũng có đến hai bài viết. Vậy là trong môi trường tài năng, có một giải thưởng khác: giải thưởng của Công Chúng! Rồi khi nhắc đến bài thơ không tác giả suốt 44 năm, người được nhắc nhiều hơn tác …thật Nguyễn Đình Tiên lại là nhà thơ Quang Dũng, cứ như Quang Dũng là đồng tác giả. Quả thật Quang Dũng cũng có công phổ biến bài thơ này (ít ra hai lần ta thấy ông chép bài không tác giả ấy vào sổ tay của ông và số thơ của Phan Quang Chấn, và ngâm nhiều lần ở nhà Hòang Cầm,theo hai bài báo kể trên) và có tội gây hỏa mù vì sự liên tài, đi đâu cũng đọc bài thơ mình thích, để ai cũng nghĩ là của ông. Đến khi bài thơ đã xác quyết là của Nguyễn Đình Tiên thì bạn bè cứ ngẩn ngơ tiếc sao lại không là của Quang Dũng. Sở dĩ có chuyện lạ ấy vì Quang Dũng đã được giải thưởng Công Chúng từ trước đó bao nhiêu năm. Quang Dũng còn được sự suy tôn ấy trong một hình thức đặc biệt mà chưa ai có, trước đó: Mít tinh  kỷ niệm 60 năm bài thơ Tây Tiến của các cựu chiến binh trung đòan Tây Tiến và thế hệ con, cháu họ tại Hội trường Trường Đại học Y tế công cộng-  Hà Nội năm 2008.  

Ngày 24 tháng 9 năm 2007, tờ An Ninh Thế Giới cuối tháng (số 74) phát hành buổi sáng có bài “Họa sĩ Chu Hoạch một thân, phận như tôi biết” của Nguyễn Viết Bình, thì buổi chiều Chu Hoạch bị ngã tại nhà trọ và đến đêm thì rơi vào hôn mê sâu. Nhà thơ – họa sĩ Chu Hoạch đã không tỉnh lại nữa cho tới 10 ngày sau (24/8 âm lịch) thì anh mất ở Bệnh viện quân đội 354. Nhân ngày giỗ nhà thơ – họa sĩ Chu Hoạch, lethieunhon.com xin giới thiệu lại bài báo run rủi như một điếu văn ngày ấy, và bốn bài thơ của Chu Hoạch do nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc ghi lại theo trí nhớ, để công chúng hiếu thêm một con người tài hoa lận đận “tôi công nhận, em hoàn toàn có lý. Thơ chửa bao giờ có thể nuôi ai. Xưa đã thế và nay vẫn thế. Cơm mới cần cho hai bữa mỗi ngày"

Lúc đó, tôi đang là phó TBT tờ “Người Hà Nội” nên cứ thế đăng bài thơ “Yêu đời”, chẳng nghĩ ngợi gì, nhưng ngay sau khi phát hành, tôi nhận điện thoại của văn phòng thành ủy Hà Nội gọi lên gặp đồng chí Bí thư. Đây là lần đầu tiên tôi bước chân vào văn phòng Bí thư Thành ủy. Đồng chí Phạm Thế Duyệt khi ấy tôi trông đã ngại, vì anh cao lớn, da ngăm ngăm và có cái nhìn vô cùng nghiêm khắc. Đồng chí mời tôi ngồi đối diện rồi từ tốn nói: “Tôi vừa đọc mấy bài thơ của đồng chí trên báo, có câu, có bài được, nhưng có câu, có bài tôi phải hỏi lại cho rõ…”. Mới nghe đến đây, tôi vội ngắt lời: “Xin anh đừng gọi em là “đồng chí”, em nghe thấy …sờ sợ làm sao ấy ạ!”. Bí thư Thành ủy chợt mỉm cười: “Ừ thì gọi là “cô” thôi, cho cô bình tĩnh nhé. Tại sao cô dám viết “Mọi tượng thần đều sụp đổ”? Phải chăng cô muốn nói đến thần tượng của cả nước mà nhân dân rất kính trọng?”

Năm 1940, Marina Tsvetaeva viết: "Đã một năm nay tôi nghĩ tới cái chết. Nhưng hiện tôi vẫn còn có ích". Bà không muốn để con trai lại một mình cho dù cuộc sống khốn khổ đến mức nào. Nhiều năm liền, Marina Tsvetaeva đưa mắt ướm thử cái móc sắt trên trần nhà, nhưng giờ hành động đã điểm. Và chỉ cần một cú hích. Những lời nói thô bạo của con trai trong một cuộc cãi cọ tiếp theo như một lời kêu gọi cái chết đối với bà. Trước lúc chết, Marina Tsvetaeva  để lại ba bức thư: bức chính thức với dòng chữ "các đồng chí thân mến", bức thứ hai gửi nhà thơ Aseev, cầu xin ông nhận đứa con trai 16 tuổi của bà làm con nuôi và dạy dỗ nó nên người (điều mà Aseev đã không làm được), và bức thứ ba  gửi  con trai viết rằng bà bị rơi vào bước đường cùng và không nhìn thấy lối thóat. Một tuần trước khi tự vẫn, Marina  Tsvetaeva đã viết đơn xin làm chân  rửa bát tại nhà ăn tập thể của Quỹ văn học, nhưng mãi tới mùa đông năm 1943 nhà ăn này mới xây dựng xong, khi Tsvetaeva đã không còn trên cõi đời nữa...

HỒ DZẾNH đi qua Chân Trời Cũ


[Vào lúc : 11:56 - 04/09/2011 | Chuyện mục : Tư liệu văn nghệ sĩ]
Vậy là đã tròn hai mươi năm kể từ ngày tác giả của "Chân trời cũ", của "Quê ngoại" lên đường sang xứ khác. Với tư cách một người từng ít nhiều có mối quan hệ, gắn bó mật thiết những năm cuối đời với nhà văn Hồ Dzếnh, nhân dịp này, tôi xin có đôi dòng ôn lại một chút kỷ niệm về ông, coi như nén tâm nhang tưởng nhớ một nhà văn tài hoa và giàu lòng nhân ái… Với đông đảo độc giả, điều lạ trước nhất mà Hồ Dzếnh gây cho họ chính là cái bút danh - một cái bút danh khiến người không quen sẽ loay hoay không biết nên đọc như thế nào (tôi đã chứng kiến có người đọc là Hồ Dờ Zếnh). Và nhà in thì rất dễ in sai. Vẫn biết, cái bút danh ấy có xuất xứ từ hai chữ Hà Anh (tên thật của nhà văn là Hà Triệu Anh) phiên âm theo tiếng Quảng Đông (quê bố ông), song tại sao lại có chữ z kẹp vào giữa chữ Dzếnh thế kia (cũng như từ đâu ông ký bút danh Lưu Thị Hạnh cho cuốn tiểu thuyết "Một truyện tình 15 năm trước" của mình) thì thú thực, cho đến khi nhà văn tạ thế, tôi vẫn chưa tìm ra câu trả lời. Chỉ biết là, chính cái bút danh Hồ Dzếnh đã khiến nhà văn gặp không ít phiền toái.

NGUYỄN ĐÌNH THI trong hồi ức một người vợ


[Vào lúc : 12:13 - 30/08/2011 | Chuyện mục : Tư liệu văn nghệ sĩ]
Khuya lắm rồi ông chưa ngủ, vẫn lúi húi ký vào từng giấy mời, đọc lại các văn kiện, thông báo... để cơ quan kịp gửi về các tỉnh, hoặc gửi tới các nghệ sĩ lão thành khi sắp đón năm mới. Đã nhiều năm phải viết báo cáo, một việc làm mà ông rất ngán ngẩm. Tuy vậy, ông vẫn nghiêm túc và kiên trì ngồi viết. Cũng mất vài ngày đêm. Vậy là nhanh hơn cả thời gian ông sợ và trốn việc này. Sau đấy, ông thường bị ốm khá nặng. Rồi nhiều đêm khác, ông vẫn hào hứng thức tới sáng để viết lời chào mừng từng hội, không dập khuôn, không sáo rỗng. Ông chân thành gửi gắm tình cảm của mình trong bài viết. Đâu thể “nhất bên trọng, nhất bên khinh”, đến hội này, không đến hội kia, mà trên sáu chục hội toàn quốc – mỗi hội một khác, nên ông rất băn khoăn không thể đến hết được.

GORKY đối đầu với STALIN vì nguyên nhân gì ?


[Vào lúc : 10:33 - 25/08/2011 | Chuyện mục : Tư liệu văn nghệ sĩ]
Cái chết của văn hào Maksim Gorky vào ngày 18/6/1936 đặt ra nhiều câu hỏi mà cho đến tận hôm nay vẫn chưa có câu trả lời thoả đáng. Ông qua đời một cách tự nhiên hay bị các bác sĩ đầu độc? Và vì sao Stalin lại không thích ông, nhà văn ngợi ca con người và thành quả cách mạng? Bài trả lời phỏng vấn của nhà văn Pavel Basinsky, tác giả công trình nghiên cứu vừa mới được xuất bản về Maksim Gorky, nhân 75 ngày mất của ông, sẽ lý giải điều đó: “Gorky là “cửa sổ lớn mở ra châu Âu” mà mặc dù Stalin đã đóng chặt lại bằng việc cách ly ông với cộng đồng thế giới, nhưng dù sao vẫn thường xuyên bị “lọt gió”!”

Phân trang 5/61 Trang đầu Trang trước 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Trang sau Trang cuối [ Kiểu hiển thị Trích dẫn | Liệt kê ]

Những bài mới nhất